Jadłospis dla 8-miesięcznego niemowlaka – przykładowe przepisy na obiadki i zupki

Jadłospis dla 8-miesięcznego niemowlaka przyda się osobom, które chcą podawać domowe zupki i obiadki bez soli, smażenia i gotowców ze słoiczków. Poniżej propozycja kilku prostych dań, które można ugotować jednego dnia i mieć zapas na 2–3 obiady. Składniki są dobrane tak, żeby łączyć warzywa, dobre węglowodany i delikatne białko. Wszystkie potrawy można łatwo dopasować do etapu rozszerzania diety: od gładkich przecierów po bardziej grudkowate konsystencje.

Składniki na jadłospis dla 8-miesięcznego niemowlaka

Poniższe ilości wystarczą na ok. 8–10 małych porcji obiadowych (można mrozić). Warzywa warto dokładnie umyć, najlepiej obrać cienko, mięso oczyścić z błon i tłuszczu.

• Zupka krem z marchewki, ziemniaka i indyka (ok. 3 porcje)
  – 2 średnie marchewki (ok. 160 g)
  – 1 średni ziemniak (ok. 80–100 g)
  – 40–50 g piersi z indyka (kawałek wielkości dwóch dużych łyżek)
  – 1 mały kawałek pietruszki korzeń (ok. 20 g, opcjonalnie)
  – 1 łyżeczka oleju rzepakowego lub oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia (dodawana na końcu)
  – ok. 250–300 ml wody źródlanej lub przegotowanej
• Warzywne „risotto” z cukinią i indykiem (ok. 3 porcje)
  – 3 łyżki ryżu krótkoziarnistego (ok. 30 g)
  – 1/3 małej cukinii (ok. 60–70 g, bez pestek przy większej cukinii)
  – 1 mała marchewka (ok. 60–70 g)
  – 40–50 g piersi z indyka (można użyć z tej samej porcji, co do zupki)
  – 1 mały kawałek cebuli (ok. 10 g, tylko jeśli była już wprowadzona)
  – 1 łyżeczka oleju rzepakowego lub masła klarowanego (na koniec)
  – ok. 250 ml wody
• Gulasz warzywno-mięsny z kaszą jaglaną (ok. 2–3 porcje)
  – 2 łyżki kaszy jaglanej (ok. 20 g)
  – 1 mały ziemniak (ok. 80 g)
  – 1 mała marchewka (ok. 60 g)
  – kilka różyczek kalafiora lub brokuła (ok. 50 g)
  – 40–50 g chudego mięsa z indyka lub kurczaka (bez skóry)
  – 1 łyżeczka oleju rzepakowego
  – ok. 250 ml wody
• Zupa brokułowo-ziemniaczana z żółtkiem (ok. 2–3 porcje)
  – 1 średni ziemniak (ok. 80–100 g)
  – 4–5 małych różyczek brokuła (ok. 60–70 g)
  – 1 mały kawałek pietruszki korzeń (ok. 20 g)
  – 1 świeże żółtko jaja (białko można wykorzystać do innego dania)
  – 1 łyżeczka oleju rzepakowego lub oliwy z oliwek
  – ok. 250–300 ml wody

Przygotowanie obiadowych zupek i dań

1. Zupka krem z marchewki, ziemniaka i indyka
   Marchewkę, ziemniaka i pietruszkę obrać, opłukać, pokroić w małe kawałki, żeby szybciej się ugotowały. Mięso z indyka dokładnie opłukać pod zimną wodą, oczyścić z resztek tłuszczu, pokroić na małe kostki. Wszystko przełożyć do małego garnka, zalać wodą tak, by lekko przykrywała składniki (ok. 250–300 ml).
2. Warzywa z indykiem gotować na małym ogniu pod przykryciem przez ok. 20–25 minut, aż będą bardzo miękkie. W razie potrzeby w trakcie gotowania można dolać 2–3 łyżki wody. Po ugotowaniu zdjąć z ognia, lekko przestudzić.
3. Całość zupy zblendować na gładki krem, w razie potrzeby dodać odrobinę przegotowanej wody, żeby uzyskać odpowiednią konsystencję (dla 8-miesięcznego dziecka często sprawdza się coś między gęstą śmietaną a puree). Na koniec dodać 1 łyżeczkę oleju, jeszcze raz krótko zmiksować lub energicznie wymieszać.
4. Warzywne „risotto” z cukinią i indykiem
   Ryż dokładnie przepłukać na sitku pod bieżącą wodą, aż woda będzie prawie czysta. Zalać ryż w małym garnku ok. 200–250 ml wody, zagotować, zmniejszyć ogień i gotować pod przykryciem ok. 15 minut, aż będzie miękki i lekko kleisty.
5. W tym czasie marchewkę obrać i pokroić w drobną kostkę. Cukinię umyć, odciąć końce, przy większej cukinii usunąć gniazda nasienne, resztę pokroić w małą kostkę. Mięso z indyka drobno posiekać. Jeśli cebula jest już w diecie dziecka, bardzo drobno ją posiekać.
6. Do prawie ugotowanego ryżu dodać marchewkę, mięso i ewentualnie cebulę, uzupełnić wodę (ok. 50 ml, jeśli potrzeba), gotować jeszcze ok. 10 minut. Na końcu dorzucić cukinię i gotować kolejne 5–7 minut, aż wszystko będzie miękkie, a ryż dobrze rozklejony.
7. Po ugotowaniu zdjąć z ognia, lekko przestudzić. Dodać 1 łyżeczkę oleju lub masła klarowanego. Dla dziecka przyzwyczajonego do gładkich papek całość można lekko zblendować, ale niezbyt długo, żeby zostały delikatne grudki. Dla malucha próbującego już grudek – rozgnieść całość widelcem, zwłaszcza mięso i większe kawałki warzyw.
8. Gulasz warzywno-mięsny z kaszą jaglaną
   Kaszę jaglaną przepłukać najpierw ciepłą, potem zimną wodą na sitku (pomoże to pozbyć się goryczki). Zalać kaszę ok. 150 ml wody, gotować na małym ogniu pod przykryciem przez ok. 12–15 minut, aż będzie miękka i wchłonie większość wody.
9. W osobnym małym garnku umieścić pokrojone w kostkę: ziemniak, marchewkę, różyczki kalafiora lub brokuła i drobno pokrojone mięso. Zalać ok. 250 ml wody, gotować na małym ogniu pod przykryciem przez 20–25 minut, do miękkości. W razie potrzeby dolać trochę wody.
10. Ugotowane warzywa z mięsem i kaszą połączyć w jednym garnku, wymieszać, dodać 1 łyżeczkę oleju. Dla bardziej gładkiej konsystencji całość można zblendować częściowo lub całkowicie. Dla dziecka oswajającego się z gryzieniem – dobrze rozgnieść widelcem kaszę i warzywa, a kawałki mięsa dokładnie rozdrobnić.
11. Zupa brokułowo-ziemniaczana z żółtkiem
    Ziemniaka i korzeń pietruszki obrać, pokroić w drobną kostkę. Brokuł podzielić na małe różyczki, dokładnie opłukać. Warzywa umieścić w garnku, zalać ok. 250–300 ml wody i gotować na małym ogniu pod przykryciem przez ok. 15 minut, aż będą bardzo miękkie.
12. Żółtko oddzielić od białka bardzo starannie. Do osobnej miseczki odlać 2–3 łyżki gorącego wywaru z zupy i delikatnie wlać do żółtka, energicznie mieszając widelcem (tzw. zahartowanie żółtka). Dzięki temu po dodaniu do garnka nie zetnie się w grudki.
13. Gdy warzywa są miękkie, zdjąć garnek z ognia, chwilę odczekać, następnie wlać zahartowane żółtko, dokładnie wymieszać. Zupę zblendować na gładki krem, dodać 1 łyżeczkę oleju i w razie potrzeby rozrzedzić przegotowaną wodą, by uzyskać odpowiednią gęstość.
14. Każde danie przed podaniem ostudzić do temperatury ok. 37–40°C (lekko ciepłe, nie gorące). Dobrze sprawdza się próba „na nadgarstku” – kropelka zupki nie powinna parzyć.

Przy blendowaniu lepiej dodać mniej wody na początku, a potem stopniowo rozrzedzać. Łatwiej uzyskać idealną gęstość, niż ratować zbyt wodnisty przecier dodatkowymi warzywami.

Wartości odżywcze obiadków dla niemowlaka

W zaproponowanym jadłospisie pojawia się kilka ważnych grup produktów. Warzywa (marchew, ziemniak, brokuł, kalafior, pietruszka, cukinia) dostarczają błonnika, beta-karotenu, witaminy C i witamin z grupy B. Dzięki różnym kolorom warzyw dziecko poznaje nie tylko nowe smaki, ale też szeroki wachlarz składników odżywczych.

Mięso z indyka i kurczaka wprowadza delikatne, łatwostrawne białko zwierzęce, a także żelazo i cynk, potrzebne do prawidłowego rozwoju. Obecność żółtka jaj dodatkowo wzbogaca jadłospis o cholesterol niezbędny do budowy układu nerwowego, witaminy A, D, E, K oraz lecytynę.

Kasza jaglana i ryż to źródło łagodnych węglowodanów złożonych, które zapewniają energię, a także trochę białka roślinnego i składników mineralnych. Dodatek tłuszczu roślinnego (olej rzepakowy lub oliwa) poprawia wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i podnosi kaloryczność posiłków – co jest istotne przy małej objętości porcji.

Jak podawać obiadki 8-miesięcznemu niemowlakowi

Tekstura i konsystencja zupki dla 8-miesięcznego niemowlaka

W wieku około 8 miesięcy większość dzieci jest już gotowa na coś więcej niż idealnie gładkie papki. Nadal jednak danie musi być łatwe do połknięcia, a grudki – miękkie i niewielkie. Dobrzym rozwiązaniem jest miksowanie zupy nieco krócej niż wcześniej, żeby celowo zostawić małe miękkie cząstki warzyw lub kaszy.

Jeśli dziecko dopiero zaczyna przygodę z grudkami, można podzielić porcję na dwie części: jedną zblendować na krem, drugą tylko rozgnieść widelcem. Potem stopniowo zwiększać udział tej „grudkowatej” części, obserwując reakcję malucha. Z czasem zupy typu krem mogą ustępować miejsca daniom, gdzie widoczne są pojedyncze składniki.

Konsystencję warto dopasowywać nie tylko do wieku, ale też do apetytu i humoru dziecka w danym dniu. Zdarza się, że jednego dnia niemowlę chętniej zje rzadszą zupkę z łyżeczki, a innego – gęstszy przecier, który lepiej „trzyma się” łyżeczki. Ważne, by jedzenie było na tyle gęste, żeby nie spływało z łyżeczki jak woda, ale na tyle rzadkie, by dziecko mogło je bez wysiłku rozprowadzić w buzi.

Rozszerzanie diety metodą łyżeczki i w kawałkach

Proponowane obiadki można łatwo wykorzystać zarówno przy karmieniu klasycznym (łyżeczką), jak i przy podejściu BLW. Przy karmieniu łyżeczką porcję zupki lub gulaszu można lekko zagęścić (mniejsza ilość wody, więcej warzyw), żeby danie nie spływało z łyżeczki. W przypadku BLW część składników z garnka warto wyjąć przed blendowaniem i podać w kawałkach.

Dla dziecka jedzącego rączkami dobrze sprawdzają się: miękkie słupki marchewki, ziemniaka, brokuła czy kalafiora, gotowane do momentu, aż bez trudu rozgniatają się pod naciskiem palców. Kawałki mięsa można podać w formie bardzo miękkich włókien lub małych, ale wydłużonych pasków, które maluch może chwycić całą dłonią.

Nie ma potrzeby zmuszać dziecka do „czystego talerza”. Najważniejsze, by posiłek był okazją do poznawania smaków, zapachów i konsystencji. Wystarczy spokojnie proponować jedzenie, obserwować sygnały sytości i głodu, a resztki wykorzystać przy kolejnym posiłku lub zamrozić.

Przechowywanie i planowanie jadłospisu

Mrożenie domowych obiadków dla niemowląt

Przy gotowaniu większej ilości zupek i gulaszy ogromnym ułatwieniem jest porcjowanie i mrożenie. Po całkowitym wystudzeniu potrawy można przełożyć do małych słoiczków, silikonowych foremek lub pojemniczków na żywność, najlepiej w porcjach po 120–150 ml. W zamrażarce takie obiadki spokojnie mogą leżeć do 2–3 miesięcy.

Przy rozmrażaniu najlepiej przełożyć porcję z zamrażarki do lodówki wieczorem, a następnego dnia delikatnie podgrzać w kąpieli wodnej lub w małym garnku, mieszając, by danie się nie przypaliło. Nie powinno się ponownie zamrażać raz rozmrożonego posiłku. Gdy zupka po rozmrożeniu wydaje się zbyt gęsta, można dodać odrobinę świeżej, przegotowanej wody.

W lodówce świeżo ugotowane zupki i gulasze wytrzymają zwykle do 24 godzin. Przed podaniem zawsze warto powąchać danie i ocenić, czy nie zmienił się zapach lub kolor. Lepiej unikać długiego trzymania w temperaturze pokojowej – po ugotowaniu potrawę warto jak najszybciej ostudzić (np. w zimnej kąpieli wodnej garnka), a potem schować do lodówki.

Przy planowaniu jadłospisu na kilka dni dobrym rozwiązaniem jest gotowanie 2–3 różnych dań jednego dnia: np. zupki marchewkowej, gulaszu z kaszą i zupy brokułowej. Część można podać od razu, część schować do lodówki, a resztę zamrozić. Dzięki temu w tygodniu wystarczy tylko wyjąć porcję, podgrzać i dopasować konsystencję do aktualnych umiejętności dziecka.